ขอใบอนุญาต มอก. (TISI) นำเข้าสินค้ามาตรฐานบังคับ

มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) มีสองประเภทใหญ่ คือ มาตรฐานบังคับ ที่มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน และมาตรฐานทั่วไปที่ขอแสดงเครื่องหมายได้ตามความสมัครใจ สินค้าที่ต้องมีใบอนุญาตก่อนนำเข้าคือสินค้าภายใต้มาตรฐานบังคับเท่านั้น สินค้ามาตรฐานทั่วไปนำเข้าได้โดยไม่ต้องรับรอง และสินค้าที่ สมอ. ยังไม่ได้กำหนดมาตรฐานไม่อยู่ในข่ายตั้งแต่ต้น

การพิจารณาใช้ ข้อกำหนดขอบข่ายของมาตรฐาน ไม่ใช่พิกัดศุลกากร กาต้มน้ำไฟฟ้าชื่อเดียวกันอาจอยู่ใต้มาตรฐานต่างกันตามแรงดันพิกัดหรือวัตถุประสงค์การใช้ และผลิตภัณฑ์เดียวอาจมีทั้งมาตรฐานความปลอดภัยและมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงาน กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ Doosigan ดูแลบ่อย:

การกำหนดมาตรฐานบังคับเพิ่มและแก้ไขเป็นรายผลิตภัณฑ์ผ่านพระราชกฤษฎีกา ตารางนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่ข้อสรุป ในการปรึกษาเราจะเทียบกับบัญชีพระราชกฤษฎีกาปัจจุบันและมาตรฐานฉบับล่าสุด

สมอ. ออกใบอนุญาตสามประเภท ได้แก่ ใบอนุญาตแสดงเครื่องหมายมาตรฐาน (มอ.1) ใบอนุญาตทำผลิตภัณฑ์ในประเทศ (มอ.3) และใบอนุญาตนำเข้าเพื่อจำหน่าย (มอ.5) การนำสินค้าของผู้ผลิตต่างประเทศเข้ามาต้องใช้ มอ.5 โดยยื่นผ่านระบบ E-license (i.tisi.go.th) เงื่อนไขร่วมสรุปได้สามข้อ คือ ระบบควบคุมคุณภาพของโรงงานผ่านการประเมิน ผลทดสอบตัวอย่างเป็นไปตามมาตรฐาน และผู้รับใบอนุญาตปฏิบัติตามเงื่อนไข

จุดที่มักพลาดที่สุดคือ ผู้ยื่นคำขอ ผู้ยื่นและผู้ถือ มอ.5 คือผู้ประกอบการที่นำเข้าและจำหน่ายในราชอาณาจักร นั่นคือผู้นำเข้าไทย ผู้ผลิตหรือสำนักงานใหญ่ของแบรนด์ในต่างประเทศเป็นฝ่ายรับการทดสอบและตรวจโรงงาน ไม่ใช่ฝ่ายถือใบอนุญาต เลขที่ใบอนุญาตและชื่อผู้นำเข้ายังต้องแสดงบนฉลากสินค้าด้วย

ผลต่อธุรกิจไม่น้อย ใบอนุญาตที่ขอในนามผู้จัดจำหน่ายรายหนึ่งจะกลายเป็นปัญหาเมื่อความสัมพันธ์กับรายนั้นสิ้นสุด แม้ พ.ร.บ. มีขั้นตอนโอน (มอ.9) แต่ต้องได้รับความร่วมมือจากผู้โอน แบรนด์ที่ต้องการทำงานกับผู้จัดจำหน่ายหลายรายจึงกำหนดผู้ถือใบอนุญาตก่อนเริ่มทดสอบ License Holding ในนามนิติบุคคลไทยของ Doosigan มีไว้แก้ปัญหานี้

ตัวอย่างที่ไม่ได้จำหน่ายผ่านพิธีการด้วยใบอนุญาตนำเข้าตัวอย่างแยกต่างหาก หากจำหน่ายจำนวนน้อยตามอินวอยซ์ฉบับเดียว มีเส้นทางใบอนุญาตนำเข้าเฉพาะครั้ง (มอ.5/1) แต่ใช้ได้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ระบุในหลักเกณฑ์การตรวจสอบและมีเพดานจำนวน

การทดสอบทำที่ หน่วยตรวจสอบที่ สมอ. แต่งตั้งตามมาตรฐานนั้น บัญชีจัดวางหน่วยงานไทย เช่น MASCI สถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (EEI) ศูนย์ทดสอบผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (PTEC) สถาบันยานยนต์ (TAI) สถาบันสิ่งทอ (THTI) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วว.) และห้องปฏิบัติการระดับโลก เช่น SGS, Bureau Veritas, Intertek, TÜV ต่างกันไปในแต่ละมาตรฐาน ห้องปฏิบัติการเดียวไม่ได้รับทุกผลิตภัณฑ์ และบางหน่วยตรวจได้เฉพาะบางรายการหรือในช่วงการวัดที่จำกัด จึงต้องตรวจตารางแต่งตั้งก่อนสั่งทดสอบ

ก่อนส่งตัวอย่างมาไทย ต้องขอใบอนุญาตนำเข้าตัวอย่างจาก สมอ. ด้วยอินวอยซ์ แพ็กกิ้งลิสต์ ใบตราส่งและสเปกผลิตภัณฑ์ หากไม่มี สินค้ามาตรฐานบังคับจะติดที่ศุลกากร เมื่อตัวอย่างถึงห้องปฏิบัติการ ผลทดสอบจะแจ้งจากห้องปฏิบัติการไปยัง สมอ. โดยตรง

บทบาทของรายงานต่างประเทศและรายงาน CB ควรระบุให้ชัด สมอ. เป็นหน่วยรับรองแห่งชาติ (NCB) ในระบบ IECEE CB Scheme แต่ การยอมรับใบรับรอง CB โดยตรงจำกัดเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ สมอ. ประกาศแยกไว้ สำหรับผลิตภัณฑ์อื่น รายงานต่างประเทศเป็นเอกสารอ้างอิงเพื่อระบุความต่างจากมาตรฐานไทย (แรงดัน ความถี่ ข้อแตกต่างเฉพาะประเทศ) การแยกว่ารายการใดมีหลักฐานแล้วและรายการใดต้องทดสอบใหม่ในไทยคือสิ่งที่ทำให้แผนทดสอบแม่นยำ

การนำเข้าสินค้ามาตรฐานบังคับเพื่อจำหน่ายต้องให้ ระบบควบคุมคุณภาพของโรงงานต่างประเทศผ่านการประเมิน หลักเกณฑ์กำหนดโดยประกาศ สมอ. พ.ศ. 2564 และการตรวจดำเนินการ ณ โรงงานโดยเจ้าหน้าที่ สมอ. หรือหน่วยตรวจ (IB) ที่แต่งตั้ง กำหนดการเดินทางและวีซ่าของผู้ตรวจกับความพร้อมของโรงงานมักเป็นตัวกำหนดระยะเวลารวม จึงนัดตรวจพร้อมกับการสั่งทดสอบ

เมื่อ ขึ้นทะเบียน โรงงานต่างประเทศกับ สมอ. แล้ว การนำเข้าครั้งต่อไปใช้ LoC ที่ออกสำหรับโรงงานที่ขึ้นทะเบียนแทนการตรวจ ณ สถานที่ผลิตได้ หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนกำหนดในประกาศแยกต่างหากและมีอายุที่ต้องต่อ การย้ายสถานที่หรือเปลี่ยนกระบวนการผลิตทำให้ต้องตรวจประเมินใหม่

เรามักถูกถามว่าใบรับรอง ISO 9001 ทำให้ไม่ต้องตรวจโรงงานหรือไม่ สมอ. มีหลักเกณฑ์การยอมรับผลการรับรองระบบบริหารงานคุณภาพแยกต่างหาก โดยดูหน่วยรับรอง ระบบการรับรองระบบงาน และขอบข่ายใบรับรองว่าครอบคลุมกระบวนการผลิตที่เกี่ยวข้องหรือไม่ ใบรับรองไม่ทำให้ได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ และอาจถูกขอหลักฐานเพิ่มหรือตรวจ ณ สถานที่ตามมาตรฐานและผลิตภัณฑ์

ได้ใบอนุญาตแล้วยังไม่จบ การนำเข้าสินค้ามาตรฐานบังคับต้องลงทะเบียนทุกครั้งในระบบ NSW (National Single Window) ของ สมอ. โดยระบุชื่อ ชนิด แบบ ขนาดของผลิตภัณฑ์ จำนวนนำเข้า โรงงานและประเทศผู้ผลิต ผู้ส่งออก พิกัด HS เลขที่อินวอยซ์ และสถานที่เก็บ พร้อมอ้างอิงเลขที่ใบอนุญาตของแต่ละรายการ ข้อมูลจะส่งต่อไปยังกรมศุลกากร หากไม่มีใบอนุญาตหรือบางรุ่นอยู่นอกขอบเขต รายการจะเข้าสู่การพิจารณาแยกต่างหากที่เจ้าหน้าที่ สมอ. ตรวจสอบเหตุผลการนำเข้า

หลังได้รับใบอนุญาตมีการตรวจติดตามของ สมอ. หากพบไม่เป็นไปตามมาตรฐานจะมีขั้นตอนพักใช้หรือเพิกถอนและจัดการผลิตภัณฑ์ สิ่งที่พบบ่อยกว่าในทางปฏิบัติคือการเปลี่ยนแปลง การเพิ่มรุ่น เปลี่ยนชิ้นส่วน ย้ายสถานที่ผลิต (มอ.8) โอนใบอนุญาต (มอ.9) และขอใบแทน (มอ.7) แต่ละอย่างมีแบบฟอร์มและขั้นตอนของตนเอง เมื่อมาตรฐานถูกแก้ไข ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับใบอนุญาตแล้วอาจต้องทดสอบใหม่ตามฉบับใหม่ Doosigan จึงติดตามประกาศแก้ไขและนำมาใช้กับโครงการที่ดำเนินอยู่

• ยื่นในนามผู้ผลิต ผู้ยื่นคือผู้นำเข้าไทย หากเริ่มทดสอบก่อนกำหนดโครงสร้างผู้ถือใบอนุญาต จะมีรายงานแต่ไม่มีใครยื่นได้
• คิดว่ามีใบรับรอง CB แล้วไม่ต้องทดสอบ การยอมรับ CB จำกัดเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ประกาศ ส่วนที่เหลือต้องทดสอบรายการที่ต่างเฉพาะประเทศใหม่ในไทย
• ส่งตัวอย่างเป็นสินค้าทั่วไป สินค้ามาตรฐานบังคับที่มาถึงโดยไม่มีใบอนุญาตนำเข้าตัวอย่างจะถูกกักที่ศุลกากร
• แจ้งเพิ่มรุ่นภายหลัง รุ่นนอกขอบเขตใบอนุญาตจะไม่ผ่านการลงทะเบียน NSW ต้องยื่นเปลี่ยนแปลงก่อนส่งสินค้า
• นัดตรวจโรงงานหลังทดสอบเสร็จ สองขั้นตอนทำคู่ขนานได้ หากทำตามลำดับจะใช้เวลาเป็นสองเท่า
• สรุปว่า ISO 9001 ยกเว้นการตรวจโรงงาน การยอมรับขึ้นอยู่กับหน่วยออกใบรับรอง ขอบข่าย และมาตรฐาน

เราประสานเอกสารจากผู้ผลิตต่างประเทศกับใบอนุญาตเดิมและขอบเขตผลิตภัณฑ์ของผู้ยื่นคำขอในไทย พร้อมตรวจสอบการเพิ่มรุ่น การเปลี่ยนฉลากและการต่ออายุหรือแก้ไขที่อาจจำเป็น โดยประเมินผู้ยื่นคำขอและขอบเขตใบอนุญาตเป็นรายโครงการ

หากโครงสร้างธุรกิจต้องการ สามารถพิจารณา License Holding ในไทย และ บริการนำเข้า IOR ร่วมกับการรับรองผลิตภัณฑ์